Satu kesan yang jelas daripada pergolakan dalam Parti Pribumi Bersatu Malaysia, yang secara langsung memberi kesan kepada Perikatan Nasional (PN), ialah ia dilihat menguntungkan Pakatan Harapan (PH) dan rakan-rakannya dalam kerajaan, termasuk UMNO.
Ramai pemerhati, penganalisis dan pengulas politik segera menyatakan bahawa situasi ini memberi kelebihan kepada PH. Golongan yang lebih partisan malah mencadangkan supaya PH dan UMNO/Barisan Nasional (BN) mengambil kesempatan dengan mengadakan pilihan raya negeri lebih awal di Melaka dan Johor, memandangkan tempoh pentadbiran mereka akan berakhir dalam tahun ini.
Kesimpulan sedemikian bukanlah tanpa asas.
Perpecahan dalam Bersatu bermakna PN kehilangan hampir satu perempat daripada kekuatan politik yang dimilikinya selepas Pilihan Raya Umum ke-15 (PRU15).
Dengan baki tiga perempat kekuatan — dengan andaian Bersatu dan PAS terus kekal dalam gabungan — PN akan memasuki mana-mana pilihan raya dalam keadaan kekurangan satu perempat. Malah ketika berada pada kekuatan penuh sebelum ini pun, ia hanya berjaya memperoleh kira-kira satu pertiga kerusi Parlimen.
Dari segi kerajaan negeri pula, PN hanya menguasai empat daripada 11 negeri di Semenanjung, walaupun boleh berbangga dengan jumlah kerusi yang besar di beberapa negeri seperti Selangor, Negeri Sembilan, Pahang dan Perak, namun masih tidak mencukupi untuk mengambil alih pentadbiran negeri-negeri tersebut.
Namun, faktor yang menjadikan PN satu kuasa yang agak hebat dalam PRU15 bukanlah kerana ia dilihat mempunyai barisan kepimpinan paling berkesan, tetapi lebih kepada rasa tidak percaya — malah kebencian terbuka — sebahagian masyarakat Melayu Islam terhadap PH, khususnya DAP.
Keputusan pilihan raya menunjukkan, dalam beberapa analisis, bahawa PH hanya memperoleh sekitar 10% daripada keseluruhan undi Melayu Islam — suatu angka yang sangat signifikan.
Dengan atau tanpa Bersatu, dakwaan PAS bahawa mereka amat popular di negeri-negeri teras Melayu Islam seperti Perlis, Kedah, Kelantan dan Terengganu bukanlah keterlaluan, kerana perkara itu telah dibuktikan dalam pilihan raya terdahulu, walaupun sebelum ini kejayaan mereka terhad kepada tiga negeri tanpa Perlis.
Namun, populariti itu tidak melangkaui sempadan negeri-negeri utara dan pantai timur.
Peningkatan sokongan yang mereka nikmati di Pantai Barat jelas berkait dengan kerjasama mereka bersama Bersatu, walaupun penyokong PAS kini menegaskan bahawa jentera pilihan raya disumbangkan oleh mereka.
Keyakinan inilah yang mendorong sebahagian penyokong dan pemimpin PAS untuk mempertimbangkan bertanding secara bersendirian.
Sekiranya PAS mahu mempertimbangkan langkah sedemikian, adalah wajar untuk mereka meneliti semula faktor-faktor yang membolehkan mereka membuat kemaraan besar dalam pilihan raya lalu.
Seperti dinyatakan sebelum ini, sokongan kepada PN bukan semestinya kerana pengundi Melayu Islam tiba-tiba menaruh rasa kasih terhadap gabungan itu.
Pertama, pengundi Melayu telah lama hilang kepercayaan terhadap UMNO dan seterusnya BN.
Kemerosotan itu bermula sejak PRU14 dan UMNO gagal memulihkan sokongan yang hilang, apatah lagi menambah pengaruh baharu.
Jika dalam pilihan raya 2018 skandal 1Malaysia Development Berhad (1MDB) menjadi punca, pilihan raya 2022 pula menyaksikan kesinambungan penolakan tersebut, banyak berkait dengan kepimpinan UMNO yang tidak lagi mendapat sokongan pengundi Melayu.
Kini, dengan kerjasama yang dianggap tidak serasi bersama DAP dan PKR, sukar untuk UMNO mencatatkan peningkatan besar, walaupun mereka berharap krisis dalaman Bersatu dapat memberi kelebihan kepada mereka.
Sebenarnya, jika ahli dan pemimpin UMNO jujur dengan diri sendiri, untuk meraih kembali sokongan, mereka hanya perlu menarik diri daripada kerjasama dengan DAP dan PKR.
Langkah seterusnya yang penting ialah menukar kepimpinan tertinggi sekiranya enggan berundur secara sukarela.
Kemudian, UMNO perlu menjelaskan pendirian secara tegas terhadap isu-isu sensitif yang telah menimbulkan keresahan dalam kalangan masyarakat Melayu Islam sejak pembentukan kerajaan bersama PH.
Jika UMNO mampu melakukan semua itu, parti tersebut berada di landasan yang tepat untuk kembali memainkan peranan utama dalam pembentukan kerajaan. Kerjasama semula dengan PAS dan Bersatu hampir pasti akan membuka jalan ke arah itu.
Namun, pada tahap ini, dengan kepimpinan semasa yang masih berpegang teguh pada kedudukan, UMNO dilihat sukar melakukan perubahan drastik, dan undi Melayu Islam berkemungkinan terus menjauhi mereka.
Keadaan ini pula akan terus menguntungkan PN — khususnya Bersatu berbanding PAS — bukan kerana sokongan pengundi Melayu Islam kembali pulih sepenuhnya, tetapi kerana mereka merasakan tiada pilihan lain.
Pilihan raya lalu menunjukkan pengundi Melayu Islam sanggup menyokong calon PN yang kurang dikenali melalui pendekatan undi blok. Buat pertama kalinya, sebahagian besar orang Melayu meninggalkan UMNO dan tokoh-tokoh Melayu lain demi memastikan wujudnya satu kekuatan yang bersatu.
Fenomena ini dilabelkan oleh pengkritik sebagai “gelombang hijau”, suatu istilah yang dianggap sengaja mengelirukan, berunsur perkauman dan Islamofobik, serta bertujuan menimbulkan ketakutan dalam kalangan pengundi bukan Islam.
Naratif yang sama terus digunakan hingga hari ini. Kebimbangan terhadap pembentukan negara teokratik dan agenda Islam menyebabkan pengundi bukan Melayu terus kekal bersama PH, walaupun sedar bahawa sebahagian pemimpin yang disokong gagal memenuhi janji reformasi dan berselindung di sebalik imej reformis.
Sudah tiba masanya pemimpin parti-parti utama menilai kedudukan sebenar mereka. Jika Bersatu beranggapan ia parti yang akan melahirkan Perdana Menteri, maka calon-calon yang diketengahkan perlu dinilai semula, kerana kemenangan lalu bukan semata-mata atas faktor populariti, tetapi kerana pengundi Melayu tidak mempunyai banyak pilihan.
PAS juga perlu menyedari bahawa masih banyak yang perlu dilakukan untuk menghapuskan persepsi negatif yang dilontarkan oleh pihak lawan sebelum mengemukakan calon sebagai bahan Perdana Menteri.
Bagi PH pula, pengundi kini semakin menyedari bahawa calon Perdana Menteri yang diketengahkan tidak menepati gambaran yang dipromosikan selama berdekad-dekad.
Takhta itu bermata dua: ia mengangkat seseorang sebagai pemerintah, namun pada masa yang sama mendedahkan segala kepalsuan yang tersembunyi.
Jom sertai siaran WhatsApp politiko.my untuk berita terkini.
Ini merupakan terjemahan rencana di The Malaysian Reserve – Friday Jottings: Left without a choice
yang ditulis oleh Shamsul Akmar, Pengarang TMR
Artikel ini merupakan pendapat peribadi penulis semata-mata dan tidak semestinya mewakili pandangan politiko.my
