Angka Yang Kita Tidak Lihat
Mari kita mulakan dengan sesuatu yang boleh dinyatakan secara terus terang.
Di England, kira-kira tujuh daripada setiap sepuluh pelajar lulus GCSE Matematik dan Bahasa Inggeris pada usia 16 tahun. Di Malaysia, kadar kelulusan SPM pada zahirnya menceritakan kisah yang hampir sama. Kira-kira tiga daripada setiap empat calon lulus Matematik, manakala kadar kelulusan Bahasa Inggeris sedikit lebih tinggi. Berdasarkan angka utama, Malaysia tidak kelihatan lebih lemah.
Di situlah kebanyakan perbandingan berakhir. Dan di situlah juga kebanyakannya tersilap.
Perbezaan sebenar antara kedua-dua sistem bukanlah pada jumlah pelajar yang lulus. Sebaliknya, ia terletak pada sejauh mana setiap sistem sanggup memberitahu masyarakat tentang mereka yang gagal.
Angka Yang Kita Pertikaikan
Baru-baru ini, satu set angka yang didakwa menunjukkan keputusan SPM 2025 mengikut kaum mula tersebar di media sosial. Kementerian Pendidikan bertindak pantas dengan menafikan kesahihan angka tersebut dan mengesahkannya sebagai palsu.
Tindakan itu memang perlu. Data yang palsu mesti diperbetulkan. Namun, ia belum mencukupi.
Kadar kelulusan SPM ialah ukuran yang agak terhad. Seseorang pelajar tidak akan memperoleh sijil SPM sekiranya gagal Bahasa Melayu atau Sejarah, tanpa mengira prestasi cemerlang dalam mata pelajaran lain. Justeru, kadar kelulusan keseluruhan bukan sahaja mencerminkan pencapaian akademik, malah turut dipengaruhi oleh syarat pensijilan tersebut.
Jadual yang tular itu mungkin salah dari segi angkanya.
Namun, ia tidak salah dari segi persoalan yang cuba dijawab.
Ia cuba menjawab satu persoalan yang sistem pendidikan sendiri tidak menjawab secara langsung.
Bagaimanakah prestasi setiap komuniti dalam Matematik dan Bahasa Inggeris?
Apabila soalan itu tidak dijawab melalui data rasmi, ia tidak hilang begitu sahaja.
Sebaliknya, ia akan dijawab melalui spekulasi. Dan apabila spekulasi mula mengisi ruang kosong dalam sesuatu sistem, amat sukar untuk menghapuskannya.
Untuk memahami bagaimana sebuah sistem yang telus berfungsi, kita wajar melihat kepada sebuah contoh.
Apa Yang England Ketahui
Di England, Jabatan Pendidikan menerbitkan setiap tahun bukan sahaja kadar kelulusan, malah siapa yang lulus dan siapa yang tidak.
Bagi kohort 2022 hingga 2023, sebanyak 65.1 peratus pelajar berjaya lulus kedua-dua mata pelajaran Bahasa Inggeris dan Matematik. Pelajar berbangsa Cina mencatat pencapaian tertinggi dengan 88.6 peratus, diikuti oleh pelajar India sebagai kumpulan kedua terbaik di peringkat nasional. Pelajar White British pula merekodkan 63.6 peratus, sedikit di bawah purata kebangsaan.
Ini bukan ulasan. Ini ialah data rasmi kerajaan yang diterbitkan secara rutin.
Data tersebut boleh dijejaki dari tahun ke tahun, dipecahkan mengikut pendapatan, wilayah, jantina atau jenis sekolah, serta dinilai keberkesanannya terhadap sesuatu dasar atau intervensi.
Di England, perdebatan bukan lagi sama ada jurang itu wujud. Perdebatan mereka ialah bagaimana jurang itu harus ditangani. Malaysia masih belum mampu berbuat demikian.
Apa Yang Malaysia Tidak Mampu Nyatakan Secara Tepat
Malaysia mampu menyatakan perkara berikut.
Kira-kira seorang daripada setiap empat pelajar gagal Matematik. Puluhan ribu gagal Bahasa Inggeris. Purata kebangsaan pula menunjukkan peningkatan.
Namun, apa yang Malaysia belum mampu lakukan secara konsisten dan boleh dipertahankan ialah menerangkan bagaimana pencapaian itu sebenarnya diagihkan.
Berapakah peratus pelajar Melayu yang lulus Matematik setiap tahun?
Bagaimanakah angka itu dibandingkan dengan pelajar Cina atau India?
Adakah jurang tersebut semakin mengecil atau semakin melebar?
Tiada siri data awam yang berterusan untuk menjawab soalan-soalan ini.
Yang ada hanyalah serpihan maklumat.
Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia yang diterbitkan pada tahun 2013 pernah memetik prestasi calon dalam kertas Bahasa Inggeris Cambridge 1119, iaitu penanda aras antarabangsa yang digunakan bersama SPM, berdasarkan peperiksaan SPM 2010.
Pada tahap Credit, pencapaiannya adalah seperti berikut:
- Bumiputera: 23 peratus
- Cina: 42 peratus
- India: 35 peratus
Itu merupakan satu jurang yang besar.
Namun hakikat yang lebih menarik ialah tarikhnya. Lebih sedekad telah berlalu. Peperiksaan terus dijalankan. Data terus dikumpulkan. Sistem mengetahui jawapannya. Tetapi orang ramai tidak.
Perbezaannya Bukan Data, Tetapi Pendedahan
England tidak mencapai tahap ketelusan seperti hari ini secara kebetulan.
Akta Kebebasan Maklumat 2000 telah mengubah cara kerajaan beroperasi. Apabila maklumat boleh diminta oleh orang ramai, menerbitkannya menjadi lebih mudah daripada menyembunyikannya. Lama-kelamaan, keadaan ini menghasilkan set data yang piawai, siri data yang berterusan serta penelitian bebas. Ketepatan akhirnya menjadi satu kebiasaan.
Malaysia beroperasi secara berbeza.
Data biasanya diterbitkan secara berkala, terpilih dan sering menggunakan petunjuk yang lebih selamat seperti pendapatan atau lokasi geografi.
Data mengikut kaum pula, walaupun sangat penting dari sudut dasar, dikendalikan dengan penuh berhati-hati.
Bukan kerana data itu tidak wujud. Tetapi kerana implikasi yang mungkin lahir daripada data tersebut. Itulah pertimbangan yang silap.
Apabila sesebuah sistem hanya menjawab sesuatu persoalan dengan penafian, ia sebenarnya membuka ruang kepada versi dakwaan yang seterusnya, yang mungkin lebih meyakinkan.
Kementerian memang betul apabila menafikan jadual palsu yang tersebar.
Namun penafian itu tidak menjawab persoalan asas. Ia hanya menangguhkan jawapannya. Alternatifnya tidaklah rumit. Ia cuma lebih sukar.
Soalan itu perlu dijawab secara terus, menggunakan data rasmi, bukan secara terpilih, bukan sekali sahaja, tetapi secara konsisten sebagai amalan biasa. – bersambung bahagian 2
Datuk Omar Mustapha adalah Naib Presiden Parti Wawasan Negara. Rencana ini diterjemahkan ke dalam Bahasa Melayu berdasarkan artikal asal bertajuk “The New Malay Dilemma We Will Not Measure” . Ia telah diterbitkan pada 6 April 2026 di blog beliau.
Artikel ini merupakan pendapat peribadi penulis semata-mata dan tidak semestinya mewakili pandangan politiko.my
Jom sertai siaran WhatsApp politiko.my untuk berita terkini.
