Kemunculan Balabac sebagai lokasi strategik di selatan Filipina wajar dilihat bukan sekadar sebagai perkembangan ketenteraan, tetapi sebagai satu isyarat perubahan landskap geopolitik yang semakin menghampiri Sabah.
Kedudukannya kira-kira 50 kilometer dari Pulau Banggi dan di persimpangan antara Laut China Selatan dengan Laut Sulu menjadikan kawasan ini semakin penting dalam percaturan kuasa besar.
Perkembangan ini tidak semestinya bermakna Balabac merupakan ancaman langsung kepada Malaysia, namun ia menunjukkan bahawa persekitaran strategik negara sedang berubah dan Malaysia perlu membaca perubahan tersebut dengan tenang, objektif dan berpandangan jauh.
Dari perspektif Kuasa Nasional, kekuatan sesebuah negara tidak boleh diukur hanya melalui jumlah aset pertahanan. Kuasa nasional terbina daripada gabungan pertahanan yang berkeupayaan, ekonomi yang kukuh, teknologi yang dikuasai sendiri, keselamatan tenaga dan makanan, diplomasi yang berkesan serta rakyat yang mempunyai daya tahan nasional.
Dalam konteks Sabah, keupayaan pengawasan maritim, keselamatan sempadan, perlindungan infrastruktur kritikal dan keupayaan bertindak balas terhadap sebarang perkembangan luar jangka perlu menjadi sebahagian daripada perancangan strategik negara. Kerajaan sendiri telah mengakui bahawa perubahan persekitaran keselamatan memerlukan pengukuhan keupayaan pertahanan, khususnya di Sabah.
Namun, Malaysia tidak seharusnya terperangkap dalam logik “kuasa besar lawan kuasa besar” sehingga kepentingan nasional kita ditentukan oleh percaturan Washington atau Beijing. Malaysia perlu terus mempunyai ruang strategik untuk berhubung dan bekerjasama dengan semua pihak berdasarkan kepentingan negara, undang-undang antarabangsa dan prinsip ASEAN.
Dalam masa yang sama, hubungan baik dengan Filipina perlu terus diperkukuh melalui diplomasi, perkongsian maklumat, keselamatan maritim dan mekanisme pencegahan salah faham. Kekuatan diplomasi hanya benar-benar berkesan apabila ia disokong oleh kekuatan dalaman negara.
Lebih penting, isu Balabac harus menjadi pencetus kepada agenda membina Malaysia yang benar-benar berdaulat dari segi ekonomi dan teknologi. Negara yang terlalu bergantung kepada teknologi luar, bekalan strategik luar, modal luar atau kepakaran luar akan mempunyai ruang pilihan yang lebih sempit ketika berlaku krisis.
Oleh itu, Malaysia perlu mempercepat pembangunan industri berteknologi tinggi, keupayaan digital dan aeroangkasa, industri maritim, tenaga, TVET serta penyelidikan dan pembangunan. Sabah pula perlu dilihat bukan sekadar sebagai negeri di hujung peta, tetapi sebagai aset strategik negara yang mempunyai kedudukan penting dari sudut maritim, ekonomi, tenaga dan keselamatan.
Akhirnya, Kuasa Nasional bukan tentang menjadi kuasa besar; ia tentang memastikan Malaysia tidak mudah dipaksa oleh mana-mana kuasa besar. Negara yang kuat ialah negara yang mempunyai pilihan. Negara yang maju ialah negara yang menguasai ilmu, teknologi dan ekonominya.
Negara yang berdaulat pula ialah negara yang mampu menentukan masa depan sendiri berdasarkan kepentingan rakyat dan tanah air. Balabac mengingatkan kita bahawa jarak geografi semakin mengecil dalam dunia geopolitik moden.
Maka Malaysia perlu bersedia lebih awal, bukan untuk mencari musuh, tetapi untuk memastikan apabila dunia berubah, Malaysia tetap kuat, maju, berdaulat dan mampu menentukan haluannya sendiri.
Oleh: Ir. Ts. Hj. Mohd Khoushaini Hj. Mohd Naim, Ahli Majlis Tertinggi Wawasan Negara
Artikel ini merupakan pendapat peribadi penulis semata-mata dan tidak semestinya mewakili pandangan politiko.my
Jom sertai siaran WhatsApp politiko.my untuk berita terkini.
