Pengumuman kerajaan menaikkan gaji minimum daripada RM1,700 kepada RM2,000 mulai Jun 2027, iaitu peningkatan 17.6%, sememangnya melegakan pekerja yang terhimpit dengan kos sara hidup. Namun, sejauh manakah kenaikan tersebut disokong oleh pertumbuhan produktiviti dan kemampuan majikan? Adakah kerajaan menyelesaikan masalah kos sara hidup atau sekadar memindahkan bebannya kepada majikan?
Laporan Bank Dunia, Malaysia Economic Monitor (April 2026), menunjukkan bahawa antara 2010 hingga 2024, pertumbuhan gaji benar purata dan median bagi setiap pekerja mengatasi pertumbuhan produktiviti buruh bagi setiap pekerja.
Namun, kedua-duanya berkembang lebih seiring apabila diukur mengikut jam bekerja. Dapatan ini tidak bermakna gaji pekerja meningkat secara berlebihan, sebaliknya menunjukkan bahawa hubungan antara gaji dan produktiviti berbeza mengikut sektor dan kaedah pengukuran. Justeru, kenaikan gaji perlu disokong oleh pertumbuhan produktiviti yang mampan, bukan bergantung kepada arahan kerajaan semata-mata.
Dari sudut ekonomi, kenaikan gaji tanpa peningkatan produktiviti yang setimpal boleh meningkatkan kos buruh dan menjejaskan daya saing perusahaan. Majikan mungkin terpaksa menaikkan harga, mengurangkan keuntungan, membekukan pengambilan pekerja atau mengecilkan operasi. Akhirnya, pekerja juga boleh terjejas apabila peluang pekerjaan berkurangan dan harga barangan meningkat.
Kemampuan membayar gaji tidak boleh diukur berdasarkan jualan semata-mata, sebaliknya bergantung kepada keuntungan, aliran tunai dan kos operasi. Kenaikan gaji RM300 juga meningkatkan caruman statutori majikan.
Sebagai ilustrasi, bagi sebuah perusahaan yang mempunyai 100 pekerja tempatan berumur bawah 60 tahun dengan kenaikan gaji daripada RM1,700 kepada RM2,000, tambahan kos gaji dan caruman KWSP majikan dianggarkan sekitar RM406,800 setahun, tertakluk kepada jadual caruman KWSP. Anggaran ini belum termasuk perubahan caruman PERKESO dan SIP.
Pengecualian kenaikan gaji minimum kepada PMKS dengan hasil jualan tahunan di bawah RM50 juta menimbulkan persoalan tentang asas penentuannya. Mengapa menggunakan jumlah jualan sedangkan dua syarikat dengan hasil yang sama mungkin mempunyai keuntungan dan kemampuan kewangan yang jauh berbeza?
Kerajaan perlu menjelaskan rasional pengecualian, tempoh pelaksanaan dan mekanisme peralihan agar kebajikan pekerja serta kelangsungan perniagaan terpelihara.
Kenaikan gaji nominal tidak semestinya meningkatkan kuasa beli sebenar sekiranya kos tambahan dipindahkan kepada pengguna melalui kenaikan harga. Tambahan RM300 sebulan mungkin terhakis akibat peningkatan kos makanan, pengangkutan dan keperluan asas. Walaupun kenaikan gaji tidak semestinya menyebabkan inflasi, kerajaan perlu memastikan manfaat kenaikan pendapatan tidak hilang akibat tekanan kos yang berterusan.
Namun, produktiviti juga tidak boleh dijadikan alasan mengekalkan gaji rendah. Bank Negara Malaysia melaporkan produktiviti sektor swasta meningkat secara terkumpul sebanyak 9% sejak 2019, sedangkan gaji benar setiap pekerja merosot 1.7%. Ini menunjukkan peningkatan produktiviti juga perlu diterjemahkan kepada ganjaran yang lebih adil kepada pekerja.
Penyelesaian jangka panjang bukan sekadar menetapkan gaji minimum lebih tinggi, tetapi membangunkan ekonomi berproduktiviti tinggi melalui automasi, pendigitalan, kecerdasan buatan, inovasi dan peningkatan kemahiran. Kerajaan perlu membantu PMKS mendapatkan pembiayaan, teknologi dan latihan supaya mereka berupaya membayar gaji lebih tinggi secara mampan.
Saya mencadangkan insentif cukai bersasar, geran automasi, pembiayaan mudah, latihan industri serta bantuan peralihan gaji kepada majikan yang layak. Sokongan ini perlu dikaitkan dengan peningkatan produktiviti dan kemahiran pekerja tanpa menafikan keperluan membetulkan kadar gaji yang terlalu rendah. Perusahaan yang menikmati pertumbuhan keuntungan dan produktiviti pula wajar berkongsi manfaat tersebut dengan pekerja.
Kerajaan juga perlu memperkenalkan mekanisme semakan gaji berasaskan produktiviti, keuntungan, inflasi, kos sara hidup dan keadaan pasaran buruh. Kadar gaji minimum nasional boleh dikekalkan sebagai perlindungan asas, tetapi sokongan pelaksanaannya mesti mengambil kira kemampuan perusahaan mengikut sektor.
Rundingan antara kerajaan, majikan dan pekerja perlu diperkukuh bagi menjamin pelaksanaan yang adil dan mampan.
Hakikatnya, kos sara hidup tidak boleh diselesaikan melalui kenaikan gaji semata-mata. Kerajaan bertanggungjawab menangani kos logistik, kelemahan rantaian bekalan, harga perumahan, pengangkutan serta beban kawal selia perniagaan. Tekanan kos sara hidup tidak seharusnya dipindahkan secara tidak seimbang kepada majikan tanpa usaha kerajaan mengurangkan kos menjalankan perniagaan.
Saya menyokong usaha meningkatkan pendapatan dan taraf hidup pekerja. Namun, kejayaan dasar gaji bukan diukur melalui jumlah kenaikan yang diumumkan, tetapi melalui peningkatan kuasa beli sebenar, produktiviti, peluang pekerjaan dan daya tahan perniagaan.
Gaji tinggi tanpa produktiviti yang mampan boleh membebankan ekonomi, manakala produktiviti yang meningkat tanpa ganjaran setimpal kepada pekerja juga merupakan kegagalan dasar. Malaysia memerlukan kedua-duanya bergerak seiring.
Dr Armin Pahamin Baniaz, Presiden – Gerakan Ekonomi Malaysia
Artikel ini merupakan pendapat peribadi penulis semata-mata dan tidak semestinya mewakili pandangan politiko.my
Jom sertai siaran WhatsApp politiko.my untuk berita terkini.
