Gelombang pembubaran bahagian-bahagian Parti Pribumi Bersatu Malaysia (BERSATU) bukan lagi sekadar krisis dalaman biasa. Ia kini membentuk satu realiti politik yang sukar dinafikan, iaitu struktur organisasi parti itu sedang mengalami hakisan di peringkat akar umbi.
Apabila ketua bahagian, sayap dan cawangan meletakkan jawatan secara kolektif, ia bukan hanya soal ketidakpuasan hati terhadap individu tertentu. Ia mencerminkan krisis keyakinan terhadap arah tuju parti secara keseluruhan. Dan apabila komponen utama dalam sesebuah gabungan melemah, keseimbangan kuasa dalam gabungan itu turut berubah.
Dalam konteks Perikatan Nasional (PN), persoalan yang semakin lantang dibincangkan ialah: adakah sudah tiba masa untuk PAS mengambil alih peranan kepimpinan utama dalam gabungan?
Isu yang melanda Bersatu hari ini bukan hanya berkisar kepada kepimpinan presiden, Muhyiddin Yassin, malah ia disertai dengan masalah yang lebih mendasar.
Apabila bahagian-bahagian terbubar, jentera pilihan raya terjejas. Apabila jentera terjejas, keupayaan mobilisasi undi merosot. Dalam politik pilihan raya, organisasi lebih penting daripada retorik.
Sekiranya Ketua Penerangan mendakwa bahawa BERSATU masih kukuh dengan menggantikan pemimpin lain, itu hanya jawapan simplistik. Hakikatnya, untuk menubuhkan satu cawangan sekalipun, bukan mudah apatah lagi BERSATU kini adalah pembangkang.
Jika tren ini berterusan, BERSATU mungkin kekal sebagai entiti nasional di atas kertas, tetapi lemah dari segi pelaksanaan di lapangan.
Berbeza dengan BERSATU, Parti Islam Se-Malaysia (PAS) memperlihatkan kestabilan organisasi yang relatif kukuh. Struktur cawangan dan kawasannya tersusun, disiplin dalaman lebih terkawal, dan kepimpinannya jarang berdepan gelombang pembubaran terbuka seperti yang berlaku dalam Bersatu.
Dalam pilihan raya umum lalu, PAS muncul sebagai parti dengan jumlah kerusi Parlimen terbanyak dalam PN. Secara matematik politik, itu sudah memberi kelebihan moral untuk memimpin.
Namun selama ini, BERSATU dilihat sebagai wajah nasional dan moderat kepada PN — manakala PAS memainkan peranan sokongan strategik. Persoalannya kini: adakah model itu masih relevan?
Dalam sesebuah koalisi, kepimpinan lazimnya berpaksikan dua faktor: kekuatan kerusi dan kekuatan struktur.
Jika BERSATU terus kehilangan bahagian dan kepimpinan akar umbi, maka secara realistik, beban mempertahankan PN akan lebih banyak dipikul oleh PAS. Pada tahap tertentu, kepimpinan formal perlu mencerminkan realiti kuasa sebenar.
PAS juga mempunyai kelebihan dari segi kesetiaan pengundi teras. Walaupun imejnya sering diperdebatkan di kawasan bandar, kekuatan asasnya sukar digugat di banyak kawasan majoriti Melayu.
Namun, peralihan kepimpinan dalam PN bukan tanpa risiko. PAS perlu memastikan pendekatan politiknya lebih inklusif dan meyakinkan pengundi luar kubu tradisi jika mahu memimpin gabungan berskala nasional.
PN juga perlu menilai semula naratif bersama. Jika tidak, pertukaran ketua tanpa perubahan strategi hanya akan memindahkan masalah, bukan menyelesaikannya.
Gelombang pembubaran Bersatu memberi satu mesej jelas: landskap pembangkang sedang berubah. Dalam politik, kekosongan kepimpinan jarang dibiarkan lama. Ia akan diisi — sama ada secara terancang atau secara terpaksa.
BERSATU ternyata telah gagal mengawal naratif kejatuhannya, maka PN perlu berani membuat keputusan strategik. Dan dalam realiti semasa, PAS adalah komponen paling stabil untuk mengemudi gabungan.
Soalnya bukan lagi sama ada PAS mahu memimpin. Soalnya ialah sama ada PN mampu menunggu lebih lama sebelum membuat keputusan yang tidak dapat dielakkan. @analitiko
Jom sertai siaran WhatsApp politiko.my untuk berita terkini.
